Şema Terapi

Şema Terapi, bilişsel davranışçı terapiden gelişen ve bağlanma kuramı ile deneyimsel yöntemleri bir araya getiren bir psikoterapi yaklaşımıdır. Tek bir belirtiyi değil, kişinin hayatı boyunca tekrar eden düşünce, duygu ve ilişki örüntülerini ele alır.

Özellikle uzun süredir devam eden, "ben hep böyleyim" diye tarif edilen zorluklarda kullanılır.

Çocuklukta ve ergenlikte yaşananlar, kendimiz ve başkaları hakkında bir tür harita oluşturur. Bu harita bir zamanlar işe yaramış olabilir; sözgelimi eleştirilen bir çocuk için hata yapmamaya çalışmak koruyucu bir çözümdü.

Sorun, haritanın koşullar değiştikten sonra da aynı kalmasıdır. Yetişkinlikte aynı çözüm bu kez yormaya, daraltmaya ya da ilişkileri zorlamaya başlayabilir.

Şema Terapi bu haritalara şema der. Şemalar, çocuklukta karşılanmamış temel ihtiyaçların etrafında oluşur: güvende hissetmek, kabul görmek, sınırları olan ama özerkliğe izin veren bir ortamda büyümek, duyguları ifade edebilmek, kendiliğinden olabilmek ve oynayabilmek.

Bir ihtiyaç yeterince karşılanmadığında, kişi onunla baş etmenin bir yolunu bulur. Bu yollar zamanla otomatikleşir ve fark edilmesi güçleşir.

Şemaların en çok görünür olduğu yer ilişkilerdir. Aynı tartışmanın farklı kişilerle tekrar etmesi, yakınlaşınca geri çekilme isteği, sürekli onay arama ya da hiç yardım isteyememe bunların arasındadır.

Bu döngüler kişinin tercihi değildir; çoğu zaman eski bir çözümün bugüne taşınmış hâlidir.

Görüşmelerde önce bugünkü zorluğu ve onun tekrar eden biçimini birlikte tarif ederiz. Ardından bu örüntünün hangi yaşantılardan beslendiğini ele alırız.

Amaç geçmişi değiştirmek değildir. Amaç, karşılanmamış kalan ihtiyaçlara bugünden başka yollarla yanıt verebilmek ve eski çözümlerin yerine daha esnek olanlarını koyabilmektir.

Şema Terapi her kişiye ve her soruna uygun tek yaklaşım değildir. Size uygun olup olmadığını ilk seanslarda birlikte değerlendiririz. Uygun olmadığı sonucuna varılırsa bunu açıkça konuşur, mümkünse bir yönlendirme yaparız.